مقاله


کد مقاله : 13970920166136

عنوان مقاله : گزارشی از پایان‌نامه «تحلیل اجتهادی داستان حضرت سلیمان ع و ملکه سبأ در قرآن کریم»

نشریه شماره : 12 فصل پاییز 1396

مشاهده شده : 391

فایل های مقاله : 115 KB


نویسندگان

  نام و نام خانوادگی پست الکترونیک مرتبه علمی مدرک تحصیلی مسئول
1 حمید نادری قهفرخی hamid.nadery1@chmail.ir استادیار دکترا

چکیده مقاله

یکی از وقایع نقل شده در قرآن کریم، داستان حضرت سلیمان ع و ملکه سبأ در سورۀ نمل است. مفسران و محققان ضمن تفسیر آیات مربوط به این داستان، با ارائۀ نکات ارزنده، تا حدود زیادی ابعاد آن را روشن کرده‌اند؛ اما با‌این‌حال همچنان دو کاستی مشاهده می‌شود: اول: هنوز ابعادی از این ماجرا ناشناخته مانده است؛ دوم: بدون توجه کافی به نتایج کاربردی این داستان، فقط به تفسیر آیات پرداخته‌اند؛ ازاین‌رو این نوشتار با به‌کارگیری روشی توصیفی‌-تحلیلی‌ برای رسیدن به اهدافی مانند روشن ساختن برخی از زوایای کشف نشده داستان و ایجاد ربط منطقی بین تمام اجزاء آن، بررسی و پاسخ‌گویی به شبهه‌های مطرح شده پیرامون جهاد ابتدایی، دیدگاه قرآن کریم به شخصیت زن و غیره، اثبات قدرت مدیریتی انبیاء در دعوت انسان‌های مستعد به توحید، توسعه ادله قرآنی پیرامون مسائلی مثل جهاد ابتدایی، حکومت زنان و ارزیابی پاره‌ای از روایات موجود پیرامون شخصیت زن در‌صدد تحلیل همه جانبه داستان سلیمان ع و ملکه سبأ است. تحلیل این داستان نشان می‌دهد، حضرت سلیمان ع در دو اقدام ابتدایی خود با به چالش‌کشیدن حکومت ملکه سبأ موانع دعوت آنان به توحید را از‌بین برد و در دو اقدام آخر با ارائه معجزه و استدلال، زمینه را برای ایمان آوردن ملکه فراهم کرد؛ بررسی رفتار ملکه سبأ نیز نشان می‌دهد، وی دارای شخصیتی مودب، اهل مشورت، عاقبت‌اندیش، حق‌پذیر، تیزبین و غیره است؛ از این تحلیل‌ها می‌توان در جهت اثبات جهاد ابتدایی، بررسی جواز حکومت زنان، کشف نگاه قرآن کریم نسبت به شخصیت زن، بررسی میزان دلالت احادیث ثابت کننده نقص برای زنان مانند عدم جواز مشورت با آنان و همچنین جواب دادن به شبهه‌ها بهره گرفت.