جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نموده و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 12
شماره 12 سال 3
پاییز 1396
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

واژه «طائفه» در آیات و روایات متعددی استعمال شده که یکی از بحث برانگیزترین آن¬ها، آیه مربوط به حد زنا است. در این آیه «طائفه‌ای» از مومنان باید شاهد اجرای حد باشند که فهم مراد واقعی از این واژه در مباحث فقهی تأثیرگذار خواهد بود. درباره تعداد افرادی که عنوان طائفه بر آنان صدق می‌کند در منابع لغوی، تفسیری و فقهی نظرات متفاوتی وجود دارد. معنای طائفه در روایات اهل‌بیت علیهم السلام نیز مورد توجه قرار گرفته که با همه نظرات موافق نیست؛ در‌این‌صورت تعارضی اجمالی بین فهم عرف متشرعه و مفاد احادیث به وجود می‌آید که فقیه را در مقام فتوادادن دچار مشکل خواهد نمود. در این نوشتار تلاش می‌شود با استفاده از قواعد فقه الحدیث، راهکاری برای کشف معنای صحیح از این واژه ارائه شود.
محمد حسن ربانی- محمد جواد حسنی
DOI : 0
کلمات کلیدی : شاهدان اجرای حد، آیات الاحکام، معانی الاخبار
آیات 55 و56 سوره مائده از مشهورترین کرامت‌های قرآنی درباره ولایت است؛ مفسران سنّی_ افزون بر شیعه_ این آیات را در شأن امام علی علیه السلام دانسته‏ اند؛ آقای حسین موید از نو وهابی ‏های عراقی‌_ سعودی است؛ وی ادّعا کرده که هیچ دلیل قرآنی روشنی بر خلافت و ولایت امیر مومنان علیه السلام وجود ندارد؛ این شبهه تکراری ولی نوپرداز، نیازمند پاسخی است تکراری اما نوپردازانه؛ نگاشته حاضر در سه بخش به این شبهه پاسخ می‏دهد.
حسین احسانی فر
DOI : 0
کلمات کلیدی : آیه ولایت، زکات در‌حال رکوع، حسین موید، شبه ‏شناسی سلفی‌ها، کلام تفسیری
ازدواج خلیفه دوم با ام‌کلثوم از مباحث پرچالش و اختلافی است که پذیرش یا رد آن، آثار مهمی مانند تحلیل روابط امیرمومنان علیه السلام با خلیفه دوم را به‌دنبال دارد؛ اهمیت مسئله مورد بحث و نیاز به دیدگاهی تفصیلی و تحلیلی مستند بر همه گزارش‌های موافق و مخالف، پژوهشی جامع را ضروری می‌نماید؛ هدف این مقاله بررسی و نقد گزارش های تاریخی و نظرات موافقان و مخالفان این موضوع و ارائه دیدگاهی مفصل و مستند است؛ نوشتار حاضر با بررسی منابع روایی، فقهی و تاریخی فریقین، توانسته اصلی‌ترین دیدگاه‏ها را پیرامون مسئله ازدواج خلیفه دوم با دختر امیرمؤمنان علیه السلام جمع‌آوری، دسته‏ بندی و مورد تحلیل قرار دهد؛ این پژوهش در دو بخش، گزارش ازدواج در منابع فریقین و دیدگاه اندیشمندان فریقین، تنظیم شده است
صهیب تقوی
DOI : 0
کلمات کلیدی : ام‌کلثوم، ازدواج اجباری، کفویت، تاریخ اسلام، علوم و معارف حدیث
حدیث نبویِ موسوم به «وصیت» خبر از آمدن دوازده مهدی پس از دوازده امام علیهم السلام داده و مطابق آن، امام دوازدهم علیهم السلام مأمور شده‌اند امامت را به پسرشان بعد از دوازدهمین امام (اوّلین مهدی) بسپارند؛ بنا‌بر ‌سیاق روایت، بقیۀ دوازده مهدی نیز امامت خواهند کرد که در مجموع، 24 امام خواهند شد؛ با توجّه به عقیدۀ شیعه که امامان علیهم السلام را منحصر در دوازده تن می‌داند، نقد و بررسی حدیث وصیّت ضروری‌است؛ حدیث وصیّت اگر چه قبلاً توسط ‌اندیشمندان واکاوی شده؛ امّا تاکنون در کنار بررسی سندی، معنای امامت دوازده مهدی، بیان ‌نشده است؛ نقد حدیث وصیّت با استناد به احادیث متعدّد برای اثبات انحصار تعداد امامان علیهم السلام در دوازده تن، مرحله بعدی، به‌جهت بستن راه اعتقاد به امامت بیش از دوازده نفر است‌. این نوشتار در چهار گفتار با هدف نقد حدیث وصیت و اثبات امامت امامان علیهم السلام، ساختاربندی شده است.
محمد حسین فیض اخلاقی
DOI : 0
کلمات کلیدی : دوازده مهدی، دوازده امام، دوازده وصی، دوازده خلیفه، امامت، رجال، معارف حدیث
جهاد و شهادت در اسلام جایگاه ویژه‌ای دارد؛ تاآنجاکه به‌جهت گستردگی روایات و آیات در این موضوع، توجه بسیاری از علما، پژوهشگران و همچنین برخی خاورشناسان به آن جلب شده است؛ ویم ریون، خاورشناس معاصر مدخلی در این زمینه با عنوان «شهید» در دائرةالمعارف لیدن نگاشته است؛ وی پس از بیان آیات با موضوع شهادت، به بررسی موردی روایات مرتبط می‏‌پردازد. به سبب شبهاتی که ریون در مدخل «شهید» پیرامون مصداق های شهادت مطرح کرده، نقد و بررسی آن ضروری است؛ ازاین‌رو نوشتار حاضر، به بررسی چگونگی طرح این مسئله در مدخل «شهید» پرداخته است؛ از اشتباه‌های فاحش این مدخل می‏‌توان به نادیده گرفتن جایگاه شهید، محدودیت و ضعف منابع، ارائه استدلال‌ها و استنتاج‌های نادرست، نبود جامع‌نگری در بررسی یک موضوع و مطلق‌انگاری مصداق¬های شهادت اشاره نمود.
زهره اخوان مقدم - نعیمه تقوی فردود
DOI : 0
کلمات کلیدی : جهاد، شبهات حدیثی، مستشرقان، دائرةالمعارف لیدن، علوم و معارف قرآن و حدیث
دین اسلام در طول تاریخ همواره مورد توجه خاورشناسان بوده و بههمین‌سبب پژوهش‌های زیادی نیز ازسوی آنان صورت گرفته است؛ یکی از این پژوهش‌ها نگارش دایرةالمعارف لیدن است؛ این اثر شش پنج جلدی در هلند، ازسوی «جین ‌دَمِن‌ مک ‌اولیف» و چند تن دیگر از قبیل « كلودژیلیوت» از فرانسه، «ویلیام گراهام» از آمریكا، «وداد کدی» از شیكاگو و «آندرو رپین» از كانادا، در سال 2001 آغاز و با همکاری هیئت مشاوران ارشد آن در سال 2006 به سرانجام رسید؛ در این دایرةالمعارف، «رِضُوی‌فِیزِر» مدخلی با عنوان «جنگ‏ها و لشکرکشی‌ها» نوشته و در آن به پیامبر اسلام؟صل؟ نسبت جنگ‌طلبی داده است؛ نگارندگان این مقاله، ابتدا به بیان محورهای این مدخل و بررسی قوت و ضعف آن پرداخته، سپس این‌گونه نسبت‌ها را نقد و بررسی می‌کنند؛ لازم به ذکر است که تاکنون کسی به طور جداگانه به نقد و بررسی این مدخل دایرةالمعارف لیدن نپرداخته‌ است؛ هدف این پژوهش بررسی درستی و نادرستی مطالبی است که رضوی فیزر بیان می‌کند.
سیدمجید نبوی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مستشرقان، قرآن و جنگ، پیامبر صل الله علیه و آله، روایات ضعیف
یکی از وقایع نقل شده در قرآن کریم، داستان حضرت سلیمان ع و ملکه سبأ در سورۀ نمل است. مفسران و محققان ضمن تفسیر آیات مربوط به این داستان، با ارائۀ نکات ارزنده، تا حدود زیادی ابعاد آن را روشن کرده‌اند؛ اما با‌این‌حال همچنان دو کاستی مشاهده می‌شود: اول: هنوز ابعادی از این ماجرا ناشناخته مانده است؛ دوم: بدون توجه کافی به نتایج کاربردی این داستان، فقط به تفسیر آیات پرداخته‌اند؛ ازاین‌رو این نوشتار با به‌کارگیری روشی توصیفی‌-تحلیلی‌ برای رسیدن به اهدافی مانند روشن ساختن برخی از زوایای کشف نشده داستان و ایجاد ربط منطقی بین تمام اجزاء آن، بررسی و پاسخ‌گویی به شبهه‌های مطرح شده پیرامون جهاد ابتدایی، دیدگاه قرآن کریم به شخصیت زن و غیره، اثبات قدرت مدیریتی انبیاء در دعوت انسان‌های مستعد به توحید، توسعه ادله قرآنی پیرامون مسائلی مثل جهاد ابتدایی، حکومت زنان و ارزیابی پاره‌ای از روایات موجود پیرامون شخصیت زن در‌صدد تحلیل همه جانبه داستان سلیمان ع و ملکه سبأ است. تحلیل این داستان نشان می‌دهد، حضرت سلیمان ع در دو اقدام ابتدایی خود با به چالش‌کشیدن حکومت ملکه سبأ موانع دعوت آنان به توحید را از‌بین برد و در دو اقدام آخر با ارائه معجزه و استدلال، زمینه را برای ایمان آوردن ملکه فراهم کرد؛ بررسی رفتار ملکه سبأ نیز نشان می‌دهد، وی دارای شخصیتی مودب، اهل مشورت، عاقبت‌اندیش، حق‌پذیر، تیزبین و غیره است؛ از این تحلیل‌ها می‌توان در جهت اثبات جهاد ابتدایی، بررسی جواز حکومت زنان، کشف نگاه قرآن کریم نسبت به شخصیت زن، بررسی میزان دلالت احادیث ثابت کننده نقص برای زنان مانند عدم جواز مشورت با آنان و همچنین جواب دادن به شبهه‌ها بهره گرفت.
حمید نادری قهفرخی
DOI : 0
کلمات کلیدی : سلیمان ع، ملکه سبأ، سوره نمل، جهاد ابتدایی، مدیریت حکومتی، حکومت زنان، شخصیت زن، قرآن کریم

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز تخصصی حدیث حوزه علمیه قم
مدیر مسئول :حجت الاسلام والمسلمین دکتر محمود احمدی میانجی
سردبیر :حجت الاسلام رضا عطایی
هیئت تحریریه :
حجت الاسلام حسین محققیان
حجت الاسلام مرتضی حائری شیرازی
حجت الاسلام علی رازی زاده
حجت الاسلام سیدمحمدعلی مسعودی
حجت الاسلام احسان الله درویشی
شاپا :2423-3285
شاپا الکترونیکی :2423-3285

نمایه شده